Çocuklukta görülen şiddet beyni ve davranışı değiştiriyor
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, çocuklukta maruz kalınan şiddetin beyin gelişimini bozarak ileride suç eğilimini ve ruhsal sorunları tetiklediğini açıkladı.
editor
ÇOCUK DOKTORU / İSTANBUL, TÜRKİYE — 27 ARALIK 2025
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, çocukluk çağında maruz kalınan fiziksel ve ruhsal şiddetin beynin olgunlaşma sürecini bozarak kalıcı davranışsal sorunlara ve suç eğilimine zemin hazırladığını açıkladı.
Şiddetin yalnızca fiziksel bir eylem değil, beynin yapısını ve işleyişini doğrudan etkileyen çok boyutlu bir olgu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarlacı, özellikle beynin ön bölgesindeki hasarların empati ve öz kontrol kaybına yol açtığını belirtti. Şiddete maruz kalan çocukların dünyayı bir tehdit olarak algılamaya başladığını ifade eden Tarlacı, genetik yatkınlıkların tek başına "kader" olmadığını, sevgi dolu bir çevre ve iyi eğitimin bu süreci tersine çevirebileceğini vurguladı.
Beynin ön bölgesi ve suç eğilimi ilişkisi
Beynin ön bölgesinin normlara uyma ve öz kontrol gibi hayati işlevlerden sorumlu olduğunu kaydeden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, bu bölgedeki hasarların şiddet eğilimini artırdığına dikkat çekti. Tarlacı, "Öz kontrolün bulunduğu ön bölge hasar gördüğünde, kişi yaptığı eylemin sonuçlarını tahmin edemez hale gelir. Bu durum, empati yeteneğinin bozulmasına ve toplumsal kuralların ihlal edilmesine, yani suçlu beyin profilinin oluşmasına neden olur" dedi.
Genetik miras mı yoksa çevre mi?
Zekânın ve davranış kalıplarının şekillenmesinde genetiğin payının yüzde 50 olduğunu belirten Prof. Dr. Tarlacı, çevresel faktörlerin belirleyici rolüne değindi. "Savaşçı gen" olarak bilinen genetik özelliklerin tek başına bir bireyi suçlu yapmayacağını ifade eden Tarlacı, "Beyin, anne karnından 21 yaşına kadar gelişir. Psikopatlık eğilimi olan bir beyin bile; toplum, kültür, aile desteği ve iyi eğitimle tamamen topluma faydalı bir bireye dönüşebilir" şeklinde konuştu.
[Image showing brain development stages from childhood to age 21]
Şiddet beynin sanat eserine dönüşmesini engeller
Ailenin ilk öğrenme ortamı olduğunu ve çocukların henüz konuşamadıkları dönemde bile "aynalama" yoluyla şiddeti modellediğini belirten Prof. Dr. Tarlacı, erken yaştaki travmaların beyin hücreleri arasındaki bağı bozduğunu söyledi. Tarlacı, "Çocuk şiddet gördüğünde sadece o anı öğrenmiyor, beynin olgunlaşma işlevi de bozuluyor. Bu durum, beynin potansiyelini bir 'sanat eseri' gibi sergilemesini engellerken; hayvana şiddet ve akran zorbalığı gibi gelecekteki kriminal dosyaların temelini atıyor" uyarısında bulundu.
Olgunlaşma süreci ve sosyal güven
Beynin biyolojik gelişiminin erkeklerde 24, kadınlarda ise 21 yaşına kadar sürdüğünü ifade eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, çocukluk dönemindeki stres ve baskının yaratıcılığı körelttiğini belirtti. Şiddeti çözüm yolu olarak gören çocukların ileride insanlara güvenmeyen ve savunma mekanizması yüksek bireyler haline geldiğini hatırlatan uzman, hiperaktif veya hareketli çocukları anlamanın ve cezalandırmak yerine çözüm odaklı yaklaşmanın önemini vurguladı.
